Παρασκευή, 15 Ιουνίου 2018

ΛΑΤΙΝΙΚΑ 2018


ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:
·       Ο Σίλιος Ιταλικός, ο επικός ποιητής, ήταν ένδοξος άνδρας. Τα δεκαεφτά  βιβλία του για το δεύτερο Καρχηδονιακό πόλεμο είναι ωραία. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του παρέμενε στην Καμπανία… Επιδίωκε τη δόξα του Βιργιλίου και περιέβαλλε με αγάπη το πνεύμα του. Τον τιμούσε όπως το παιδί (τιμά) το δάσκαλο. Το μνημείο του, το οποίο βρισκόταν στη Νεάπολη, το θεωρούσε σαν ναό.
·       Όταν ο Άκκιος πήγε από την πόλη της Ρώμης στον Τάραντα, όπου ο Πακούβιος είχε σε μεγάλη πια ηλικία αποσυρθεί, έμεινε σ’ αυτόν (κατέλυσε στο σπίτι του). Ο Άκκιος, ο οποίος ήταν πολύ μικρότερος σε ηλικία, διάβασε σ’ αυτόν, που του το ζήτησε (μετά από επιθυμία του), την τραγωδία του της οποίας το όνομα ήταν «Ατρέας».
·       Γι’ αυτό τον λόγο στέλνει την επιστολή γραμμένη με ελληνικά γράμματα. Συμβουλεύει τον αγγελιαφόρο, αν δεν μπορεί να πλησιάσει, να δέσει την επιστολή στον ιμάντα του ακοντίου και να το ρίξει μέσα στο στρατόπεδο. Στην επιστολή γράφει ότι θα έρθει γρήγορα με τις λεγεώνες του. Ο Γαλάτης, επειδή φοβήθηκε τον κίνδυνο, αποφάσισε να ρίξει το ακόντιο. Αυτό τυχαία καρφώθηκε σε έναν πύργο και το είδε ένας στρατιώτης μετά από τρεις μέρες και μεταφέρεται στον Κικέρωνα. Εκείνος διαβάζει την επιστολή και προτρέπει τους στρατιώτες να ελπίζουν στη σωτηρία τους.


Β1 α.
virorum
liber
ea
nobis
Pacuvi
nomina
res
casuum
turri
salus


Β1 β.
pulchriore
plus, plurimum
parvus
celerrime


Β2α.
futurus eras
tenendi
venturus
recedemus
desiderent
adeunto
potuerim
veriturum esse
conspiceris-re


Β2β.
defers                
deferebas 
deferes    
detulisti
detuleras
detuleris



Γ1α.
poeta: είναι παράθεση στο Silius.
cui: είναι δοτική προσωπική κτητική στο est.
casu: είναι αφαιρετική του τρόπου στο adhaesit.


Γ1β.
Quam ob rem epistula conscripta Graecis litteris a Caesare mittitur.
Quidam miles conspicit hanc tertio post die.

Γ1γ.
Tarenti

Γ2α.
Ut/ Ubi/ Simul/ Postquam Accius ex urbe Roma Tarentum venit.

Γ2β.
se: υποκείμενο του ειδικού απαρεμφάτου adfore. To υποκείμενο του ειδικού απαρεμφάτου είναι σε αιτιατική αν και έχουμε ταυτοπροσωπία διότι έχουμε Λατινισμό. (εξάρτηση από ενεργητικό ρήμα)

Γ2γ.
Δευτερεύουσα βουλητική πρόταση, εισάγεται με τον βουλητικό σύνδεσμο ut και είναι καταφατική, εκφέρεται με υποτακτική που δηλώνει υποκειμενικότητα και εκφράζει το επιθυμητό, συγκεκριμένα με υποτακτική παρατατικού γιατί εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (constituit) και δηλώνει το σύγχρονο στο παρελθόν, ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων (συγχρονισμός κύριας και δευτερεύουσας). Η βούληση είναι ιδωμένη τη στιγμή της σύλληψης στο μυαλό του αφηγητή και όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησής της. Χρησιμεύει ως αντικείμενο στο ρήμα constituit.

Γ2δ.
quod/ quia veritus erat (αντικειμενική αιτιολογία)
cum veritus esset ( αποτέλεσμα μιας εσωτερικής λογικής διεργασίας)



ΑΝΤΑ ΚΟΥΤΟΥΒΑΛΑ

Τετάρτη, 13 Ιουνίου 2018

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ 2018


ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ
ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

ΠΡΩΤΗ ΟΜΑΔΑ
Α1. Α) ΣΕΛ 54 «Στο εξωτερικό εμπόριο… λογαριασμών»
       Β) ΣΕΛ 77 « Το Εθνικό …αυτοκρατορία»
      Γ) ΣΕΛ 140-141 « Τον Ιούλιο….γεωργικό κλήρο»

Α2. Α. Σ, Β. Σ, Γ.Σ, Δ.Λ, Ε.Λ

Β1. Α. Τα αντιβενιζελικά κόμματα ήταν το ραλλικό, το εθνικό και το κόμμα του Γ.Θεοτόκη
      Β. ΣΕΛ. 92 « Ως αντιβενιζελικά…θέσεις»
Β2. Α. ΣΕΛ 206-207 « Οι ξένοι ναύαρχοι…Βενιζέλος»
      Β. ΣΕΛ 208 « Η πρώτη κυβέρνηση…κρητική τράπεζα»
  
ΔΕΥΤΕΡΗ  ΟΜΑΔΑ
Γ1.Α.  ΣΧΟΛ.ΒΙΒΛΙΟ ΣΕΛ. 33-34
Ø Στις μικρότερες και πιο καθυστερημένες οικονομικά χώρες, η απόκτηση σιδηροδρομικού δικτύου παρουσιάστηκε από πολύ νωρίς ως σημαντική προϋπόθεση για την είσοδο τους στο χώρο των ανεπτυγμένων κρατών. Οι σχετικές με την κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου συζητήσεις άρχισαν στη χώρα μας λίγα μόλις χρόνια μετά την ανεξαρτησία της, ίσως το 1835.
Ø το προς κατασκευή δίκτυο θα ήταν αποδοτικό, θα εξασφάλιζε δηλαδή τη μεταφορά πρώτων υλών, ζωτικών για τη βιομηχανία, και καταναλωτικών αγαθών, που οι τοπικές αγορές θα ήταν σε θέση να απορροφήσουν
Ø Οι ελληνικές κυβερνήσεις (με πρωθυπουργό τον Τρικούπη, κυρίως) έκριναν ότι οι ελληνικές συγκοινωνιακές υποδομές έπρεπε ταχύτατα να προωθηθούν, ώστε να συνδεθεί η χώρα με τους διεθνείς άξονες.

ΚΕΙΜΕΝΟ 1
Ø Αύξηση της εργασίας και του κέρδους των αγροτών
Ø Άνοδος του βιοτικού τους επιπέδου
Ø Ανάπτυξη των χειρωνακτικών επαγγελμάτων και της βιομηχανίας
Ø Περιορισμός εισαγωγών

Γ1. Β.
·       Επέκταση σιδηροδρόμων
ΣΧΟΛ.ΒΙΒΛΙΟ ΣΕΛ. 33-34
Ø Μέχρι τη δεκαετία του 1880 η μόνη σιδηροδρομική γραμμή που είχε κατασκευαστεί στην Ελλάδα ήταν αυτή που συνέδεε την Αθήνα με τον Πειραιά και είχε μήκος μόλις 9 χιλιομέτρων. Αλλά και αυτή χρειάστηκε δώδεκα χρόνια και πολλές περιπέτειες για να κατασκευαστεί. Όλες οι υπόλοιπες περί σιδηροδρόμου διακηρύξεις και τα φιλόδοξα σχέδια παρέμεναν ανεφάρμοστα, καθώς η υλοποίησή τους συγκινούσε μόνο αμφίβολης αξιοπιστίας κερδοσκόπους.
Ø Το σιδηροδρομικό δίκτυο της Ελλάδας ολοκληρώθηκε σε τρεις περίπου δεκαετίες, από το 1880 και μετά. Η μεγάλη ώθηση δόθηκε στις πρώτες πρωθυπουργίες του Χαρίλαου Τρικούπη (1882-1892), οπότε και κατασκευάστηκαν 900 χιλιόμετρα σιδηροδρομικής γραμμής. Τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπισε το ελληνικό κράτος επιβράδυναν την κατασκευή του έργου στη δεκαετία του 1890 και το δίκτυο ολοκληρώθηκε μόλις το 1909.
Ø ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΙΝΑΚΑ: Ιδιαίτερη έμφαση στις χρονολογίες 1869, 1885, 1892 και εξής
·       ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΣΧΟΛ.ΒΙΒΛΙΟ ΣΕΛ. 33
Ø Η κατασκευή της σιδηροδρομικής υποδομής ήταν ιδιαίτερα πολυέξοδη υπόθεση και απαιτούσε κεφάλαια που το μικρό ελληνικό κράτος δεν μπορούσε να εξοικονομήσει. Από την άλλη μεριά, η προσέλκυση ξένων κεφαλαίων, επιχειρήσεων ή πιστωτικών ιδρυμάτων, προϋπέθετε ότι το προς κατασκευή δίκτυο θα ήταν αποδοτικό, θα εξασφάλιζε δηλαδή τη μεταφορά πρώτων υλών, ζωτικών για τη βιομηχανία, και καταναλωτικών αγαθών, που οι τοπικές αγορές θα ήταν σε θέση να απορροφήσουν. Στην Ελλάδα δεν υπήρχε ούτε το ένα, ούτε το άλλο. Το ενδιαφέρον λοιπόν των ξένων ή των ομογενών επενδυτών παρέμενε πολύ μικρό.

Γ1. Γ. (Πραγματικά, το σιδηροδρομικό δίκτυο κλήθηκε να εξυπηρετήσει τη διακίνηση αγροτικών κυρίως προϊόντων και από την αρχή της λειτουργίας του παρουσίαζε σοβαρή υστέρηση στα έσοδά του σε σχέση με τους αισιόδοξους υπολογισμούς που οδήγησαν στη δημιουργία του. Το γεγονός αυτό οδήγησε και στη διακοπή των περαιτέρω επενδύσεων στο χώρο του σιδηροδρόμου.)
Είναι αναμφίβολο ότι το σιδηροδρομικό δίκτυο πρόσφερε πολλά σε μία χώρα που δεν είχε ποτέ πριν γνωρίσει αξιόπιστο χερσαίο συγκοινωνιακό δίκτυο. Πρόσφερε επίσης πολλές υπηρεσίες στον καιρό των πολέμων, αφού επέτρεψε τη γρήγορη επιστράτευση και τον εφοδιασμό του ελληνικού στρατού. Δεν κατόρθωσε όμως να φέρει την ανάπτυξη και την εκβιομηχάνιση στις περιοχές όπου έφτασε. Δεν κατόρθωσε να εκπληρώσει όσες αναπτυξιακές προσδοκίες στηρίχθηκαν πάνω του. Για να το κάνει αυτό θα έπρεπε να προκαλέσει την αλλαγή κοινωνικών και οικονομικών δομών. Και, φυσικά, ένα συγκοινωνιακό δίκτυο δύσκολα μπορεί να πετύχει τόσο ριζοσπαστικές αλλαγές.


ΚΕΙΜΕΝΟ Γ
Ø Ανεπαρκείς επενδύσεις που θα δημιουργούσαν συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης
Ø Ανυπαρξία βαριάς βιομηχανίας και πρώτων υλών
Ø Κατασκευή του με τρόπο που να υπηρετεί μόνο τις θαλάσσιες περιοχές
Ø Ανταγωνισμό με τη ναυτιλία

Δ1.Α.  ΣΧΟΛ.ΒΙΒΛΙΟ ΣΕΛ. 156-7
Ø (Η αγροτική αποκατάσταση στο μεγαλύτερο μέρος της ήταν έργο της ΕΑΠ. Απέβλεπε στη δημιουργία μικρών γεωργικών ιδιοκτησιών. Η εγκατάσταση των προσφύγων έγινε σε εγκαταλελειμμένα χωριά, σε νέους συνοικισμούς προσαρτημένους σε χωριά και σε νέους, αμιγώς προσφυγικούς συνοικισμούς)
Ø  Ο παραχωρούμενος κλήρος ποίκιλλε ανάλογα με το μέγεθος της οικογένειας των προσφύγων, την ποιότητα του εδάφους, το είδος της καλλιέργειας και τη δυνατότητα άρδευσης. Συνήθως ο κλήρος δεν αποτελούσε ενιαία έκταση, αλλά τεμάχια αγρών που βρίσκονταν σε διαφορετικές τοποθεσίες. Στην αρχή η διανομή από τις υπηρεσίες εποικισμού ήταν προσωρινή. Θα γινόταν οριστική μετά την κτηματογράφηση από την τοπογραφική υπηρεσία του Υπουργείου Γεωργίας. Εκτός από τη γη παραχωρούνταν στέγη, εργαλεία, σπόροι, λιπάσματα και ζώα.
 ΚΕΙΜΕΝΟ Α
Ø Παραλαβή κλήρου χωρίς τοπογράφηση
Ø Κριτήριο αποτελούσε η έκταση και το μέγεθος της οικογένειας
Ø  Ποίκιλλε ανάλογα με την απόσταση τους από τα αστικά κέντρα

Δ1.Β.  ΣΧΟΛ.ΒΙΒΛΙΟ ΣΕΛ. 168
Ø Για ένα διάστημα η άφιξη των προσφύγων φαινόταν δυσβάστακτο φορτίο για την ελληνική οικονομία. Μεσοπρόθεσμα όμως αυτή ωφελήθηκε από την εγκατάσταση των προσφύγων. Κατ' αρχήν αναδιαρθρώθηκαν οι καλλιέργειες και η αγροτική παραγωγή πολλαπλασιάστηκε. Σε μία δεκαετία (1922-1931) οι καλλιεργούμενες εκτάσεις αυξήθηκαν περίπου κατά 50%, η γεωργική παραγωγή διπλασιάστηκε και εξασφαλίστηκε επάρκεια σε σιτηρά.+ κείμενο Β « Το 76%...εδάφους»

Ø  Οι πρόσφυγες εφάρμοσαν την αμειψισπορά και την πολυκαλλιέργεια και στήριξαν το θεσμό της μικρής γεωργικής ιδιοκτησίας. Η έλλειψη γεωργικών εκτάσεων προς διανομή στους πρόσφυγες υποχρέωσε το κράτος να αναλάβει την κατασκευή μεγάλων εγγειοβελτιωτικών έργων, κυρίως στη Μακεδονία, και έτσι αυξήθηκαν οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις. +κείμενο Γ

Ø  Εισήχθησαν νέες καλλιέργειες ή επεκτάθηκαν οι παλιές (καπνός, βαμβάκι, σταφίδα). .+κείμενο Β « Από την άλλη.. .καπνοκαλλιέργεια» Η κτηνοτροφία και η πτηνοτροφία βελτιώθηκαν ποσοτικά και ποιοτικά. Η δενδροκομία, η σηροτροφία και η αλιεία αναπτύχθηκαν από πρόσφυγες που ήταν ειδικευμένοι σε αυτές τις ασχολίες στην πατρίδα τους. +κείμενο Β « Το υπόλοιπο 10%...του μυλωνά κλπ»
Προαιρετική αναφορά στη σελίδα 44 «Η αναδιανομή… μικροϊδιοκτησίας»

Επιμέλεια απαντήσεων:
Θεανώ Χατζή

Δευτέρα, 11 Ιουνίου 2018

ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ 2018


ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΡΗΤΟΡΙΚΗ, Α’ 1-2
Η σχέση ρητορικής και διαλεκτικής

Γ1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Η ρητορική είναι ανάλογη (αντίστοιχη) με τη διαλεκτική (βρίσκεται σε αναλογική σχέση με τη διαλεκτική). Γιατί και οι δυο ασχολούνται με κάποια τέτοια θέματα τα οποία κατά κάποιο τρόπο είναι κοινά σε όλους να τα γνωρίζουν και όχι κάποιας διακριτής επιστήμης. Γι’ αυτό και όλοι συμμετέχουν και στις δυο (ασχολούνται και με τις δυο). Πράγματι όλοι, μέχρι ενός σημείου, επιχειρούν και να ερευνούν και να λογοδοτούν  ( να εκφράζουν ένα επιχείρημα ) και να απολογούνται και να κατηγορούν. Από τους περισσότερους άλλοι κάνουν αυτά τυχαία (χωρίς σχέδιο) ενώ άλλοι από συνήθεια ως αποτέλεσμα άσκησης. Επειδή όμως είναι δυνατό ( να συμβούν ) και τα δυο είναι φανερό ότι αυτά μπορούν να γίνουν και με κάποια μέθοδο. Πράγματι είναι δυνατόν να εξετάσουμε γιατί πετυχαίνουν άλλοι από συνήθεια και άλλοι τυχαία, όλοι όμως πια θα συμφωνήσουν ότι αυτό είναι έργο μιας τέχνης.
·       Γ2α. ἀφωρίσθη, ὑπόσχες, πλείσταις, δρώντων

·       Γ2β. Τά δε τοιαῦτα ἢδη πᾱς ἄν ὁμολογήσαι (ὁμολογήσειε) τεχνῶν ἒργα εἶναι.

·       Γ3α.
διαλεκτικῇ : δοτική αντικειμενική από το ἀντίστροφος.
ἐξετάζειν: αντικείμενο στο ρήμα ἐγχειροῦσι, τελικό απαρέμφατο, ταυτοπροσωπία.
θεωρεῑν : υποκείμενο στο απρόσωπο ρήμα ἐνδέχεται, τελικό απαρέμφατο, ετεροπροσωπία.
ἒργον: κατηγορούμενο στο τοιοῦτον από το εἶναι
·       Γ3β. Δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση, εισάγεται με το σύνδεσμο ἐπεί (λανθάνει η έννοια του χρόνου), εκφέρεται με οριστική (εξαρτάται από ρήμα αρκτικού χρόνου) και δηλώνει το πραγματικό.

·       Γ3γ. τῶν πολλῶν : γενική διαιρετική από το οἱ μέν.
εἰκῇ: επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου στο δρῶσιν
ταῦτα: σύστοιχο αντικείμενο στο ρήμα δρῶσιν.
διά συνήθειαν: εμπρόθετος προσδιορισμός της αιτίας στο δρῶσιν


ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ
Α. Μετάφραση:
-  Δικό μας έργο, λοιπόν, είπα εγώ, των ιδρυτών της πολιτείας, είναι να αναγκάσουμε τις εξαιρετικές φύσεις να φτάσουν στο μάθημα το οποίο προηγουμένως παραδεχτήκαμε ότι είναι το ανώτερο, δηλαδή και να δουν το αγαθό και να ανεβούν εκείνο τον ανηφορικό δρόμο, και αφού ανεβούν και δουν αρκετά, να μην τους επιτρέπουμε αυτό το οποίο τώρα τους επιτρέπεται.
- Και ποιο είναι αυτό;
- Το να μένουν, είπα εγώ, συνεχώς στον ίδιο τόπο και να μη θέλουν να κατεβαίνουν πάλι κοντά σ’ εκείνους τους δεσμώτες ούτε να μετέχουν και στους μόχθους και στις τιμές εκείνων, είτε είναι μικρότερης είτε μεγαλύτερης αξίας.
- Μα πώς; είπε, θα αδικήσουμε αυτούς και θα τους κάνουμε να ζουν χειρότερα, ενώ είναι δυνατόν σ’ αυτούς να ζουν καλύτερα;

Β1. α) ἀφικέσθαι: Ο άνθρωπος μπορεί να προσεγγίσει το «ἀγαθόν». Η προσέγγισή του είναι εφικτή από «τάς βελτίστας φύσεις», τους προικισμένους με ξεχωριστά προτερήματα από τη φύση. Η προσέγγιση μπορεί να γίνει με τη νόηση μέσω της διαλεκτικής, δηλ. της φιλοσοφίας. μέγιστον μάθημα: Το «ἀγαθόν» είναι η μεγαλύτερη παιδευτική αξία και η ανώτερη βαθμίδα της γνώσης, διότι καθοδηγεί τον φωτισμένο πολιτικό (φιλόσοφο) στην ορθή διακυβέρνηση, άρα και στην ευδαιμονία της κοινωνίας.
β) Στην κατανόηση της έννοιας «ἀγαθόν» βοηθά πολύ η αναλογία του Αγαθού με τον ήλιο. Ό,τι είναι ο ήλιος για τον ορατό κόσμο είναι το Αγαθό για τον νοητό κόσμο. Όπως ο ήλιος είναι η πηγή του φωτός και προϋπόθεση της όρασης, έτσι και το Αγαθό είναι η πηγή της αλήθειας και της νόησης˙ όπως το φως και η όραση συγγενεύουν με τον ήλιο, έτσι και η αλήθεια και η γνώση συγγενεύουν με το Αγαθόν. Το Αγαθόν στον Πλάτωνα παρουσιάζεται σχεδόν θεοποιημένο. Βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας των Ιδεών: είναι η ύψιστη αρχή και πηγή του όντος και της γνώσης.
Ο Πλάτωνας δε δίνει μια σαφή ερμηνεία για αυτόν τον όρο που είναι από τους βασικότερους στο φιλοσοφικό του σύστημα παρά αρκείται σε ορισμένους υπαινιγμούς. Αγαθόν πάντως είναι α) το εἶναι και ό,τι διατηρεί το εἶναι· β) η τάξη, ο κόσμος και η ενότητα που διαπερνά και συνέχει την πολλαπλότητα· γ) ό,τι παρέχει την αλήθεια και την επιστήμη (Πολ. 509a). Η έκφραση αὐτὸ τὸ ἀγαθόν φαίνεται να δηλώνει την ύψιστη αρχή και την πηγή του όντος και της γνώσης. Βλ.Πολιτεία508e: «Τοῦτο τοίνυν τὸ τὴν ἀλήθειαν παρέχον τοῖς γιγνωσκομένοις καὶ τῷ γιγνώσκοντι τὴν δύναμιν ἀποδιδὸν τὴν τοῦ ἀγαθοῦ ἰδέαν φάθι εἶναι». Πάντως ήδη στην αρχαιότητα το Πλάτωνος ἀγαθόν ήταν παροιμιακή έκφραση για κάτι το ασαφές και σκοτεινό. Πρβλ. Ἄμφις (στο Διογ. Λαέρτιο III 27). «ἧττον οἶδα τοῦτ' ἐγώ, ὦ δέσποτ', ἢ τὸ Πλάτωνος ἀγαθόν».
γ) ἀναβῆναι: πολύ συχνά στον Πλάτωνα λέξεις που σημαίνουν το ἄνω και την ἀνάβαση χρησιμοποιούνται μεταφορικώς για την παιδεία και τα αγαθά που προσφέρει. Η κατάκτηση του «ἀγαθοῦ» είναι δύσκολη κι επίπονη: Η δυσκολία τονίζεται με έμφαση με την τριπλή επανάληψη λέξεων που έχουν την ίδια ρίζα με το ρήμα «ἀναβαίνω» («ἀναβάντες», «ἀνάβασιν», «ἀναβῆναι»).

Β2.
α) Ο νόμος αποβλέπει στο κοινό καλό, ενδιαφέρεται για την ευδαιμονία του συνόλου (ὅτι νόμῳ οὐ τοῦτο μέλει ἀλλ' ἐν ὅλῃ τῇ πόλει τοῦτο μηχανᾶται ἐγγενέσθαι) και όχι μιας ξεχωριστής κοινωνικής ομάδας( ὅπως ἕν τι γένος ἐν πόλει διαφερόντως εὖ πράξει) . Το ζητούμενο κατά τον φιλόσοφο, δεν είναι η ευδαιμονία μιας μερίδας μόνο πολιτών, αλλά όλων μέσα στο πλαίσιο της πόλης( ἀλλ' ἐν ὅλῃ τῇ πόλει τοῦτο μηχανᾶται ἐγγενέσθαι), καθώς  παραμερίζεται το ταξικό ή το ατομικό συμφέρον για χάρη του κοινωνικού, του συλλογικού. Ο νόμος παρουσιάζεται προσωποποιημένος.

β) Στη συνέχεια, ο Σωκράτης απαριθμεί τους τρόπους (: λειτουργίες του Νόμου) με τους οποίους επιτυγχάνεται ο στόχος του Νόμου, δηλαδή η ευδαιμονία του συνόλου. Χρησιμοποιεί τρεις μετοχές – «συναρμόττων, ποιῶν και ἐμποιῶν» για να καταδείξει τρεις αδιαπραγμάτευτες λειτουργίες / προϋποθέσεις για την ύπαρξη και την ευδαιμονία της πόλης, την κοινωνική, την οικονομική και την παιδαγωγική/ πολιτική.
-Η κοινωνική αρμονία, («συναρμόττων τούς πολίτας») που εξασφαλίζεται με την πειθώ («πειθοῖ») και τη βία («ἀνάγκῃ») αναφέρεται στην κοινωνική λειτουργία του νόμου, αφού επιδιώκεται η δημιουργία αρμονικού συνόλου. Η πειθώ απευθύνεται σε «πεπαιδευμένους» πολίτες που παραμερίζουν το προσωπικό συμφέρον, προκειμένου να προσφέρουν τα μέγιστα στην πολιτεία. Είναι προτιμότερο μέσο, διότι αφενός στηρίζεται στη χρήση λογικών επιχειρημάτων, την προβολή υγιών προτύπων και την παιδεία, αφετέρου στοχεύει στην εκούσια συμμόρφωση του ατόμου. Είναι το μέσο που ταιριάζει σε υπεύθυνους, ελεύθερους πολίτες και σε δημοκρατικές κοινωνίες. Για να υπάρξει η πειθώ, όμως πρέπει ο νόμος να είναι δίκαιος και ο πολίτης να έχει εσωτερικεύσει τους ηθικούς κανόνες που διέπουν την κοινωνική συμπεριφορά και τις κοινωνικές σχέσεις. Η βία έχει ως αποτέλεσμα την ακούσια συμμόρφωση του ατόμου μέσω της δύναμης των κυρώσεων που διαθέτει ο νόμος. Επιβάλλεται στα αντικοινωνικά και άδικα άτομα που δε συμμορφώνονται με τον λόγο. Ο ίδιος ο Πλάτωνας πιστεύει ότι η βία δεν ταιριάζει στους ελεύθερους ανθρώπους, αλλά στον απαίδευτο όχλο, στα μη κοινωνικοποιημένα άτομα. Αν η χρήση βίας γίνεται αυτοσκοπός ή μέσο επιβολής άδικου νόμου, τότε καταλήγει μέσο καταπίεσης και εκφοβισμού. Τότε χρέος των πνευματικών ανθρώπων είναι να την καταγγέλλουν και να την αντιμάχονται. Ο Πλάτωνας φαίνεται ότι προτιμά το πρώτο μέσον, την πειθώ, γιατί οδηγεί στη διαπαιδαγώγηση των πολιτών, στη διαμόρφωση ηθικής συμπεριφοράς («μεταδιδόναι ἀλλήλοις τῆς ὠφελίας … ἐπί τόν σύνδεσμον τῆς πόλεως») και, επομένως, στην εκούσια συμμόρφωση του ατόμου. Κατά τον Πλάτωνα είναι αναγκαία η ύπαρξη αρμονίας τόσο στα μέρη της ψυχής όσο και στις σχέσεις των πολιτών μεταξύ τους, γιατί έτσι οδηγούνται στη δικαιοσύνη, την ομαλή συμβίωση και την ευδαιμονία. Οι τρεις τάξεις δεν πρέπει να έχουν μεταξύ τους εχθρικές διαθέσεις.
-Η κοινωνική αλληλεγγύη και η αμοιβαία εξυπηρέτηση των πολιτών («ποιῶν μεταδιδόναι ἀλλήλοις τῆς ὠφελείας … ὠφελεῖν») αναφέρεται στην οικονομική λειτουργία του νόμου: κατοχυρώνοντας τον καταμερισμό της εργασίας και εμφυσώντας στον καθένα την επιθυμία να προσφέρει το μέγιστο των δυνατοτήτων του στο κοινωνικό σύνολο, εξασφαλίζεται η αυτάρκεια. Ο καταμερισμός γίνεται με βάση τις ικανότητες κάθε πολίτη. Έτσι, καλλιεργούνται σχέσεις συνεργασίας, αλληλοβοήθειας, αλτρουισμού αλληλεγγύης και αλληλοπροσφοράς.
-Η διαμόρφωση πολιτών που θα είναι παράγοντες ενωτικοί μέσα στην κοινωνία και με την εκδήλωση δίκαιης συμπεριφοράς, κοινωνικής και όχι ατομιστικής («ἐμποιῶν … βούλεται») αναφέρεται στην παιδαγωγική και πολιτική λειτουργία του νόμου. Αυτός διαπλάθει πολίτες εμποτισμένους με τις αξίες της συλλογικότητας, που έχουν συνειδητοποιήσει ότι τους έχει ανατεθεί ένας συγκεκριμένος ρόλος στο πλαίσιο της πολιτείας. Γνωρίζουν ότι δεν έχουν την επιλογή να μην ανταποκριθούν απόλυτα στις απαιτήσεις που προκύπτουν από αυτόν τον ρόλο. Επομένως, ο νόμος θέτει όρια στη συμπεριφορά των ατόμων, διαπλάθει ανθρώπους άξιους να διατηρούν τη συνοχή της πόλης. Συνεπώς, κοινωνικοποιεί τα άτομα και αναδεικνύει τους πιο ικανούς ως πολιτικούς ηγέτες.
Β3.
1.                         Κέφαλο
2.                         τον χορό
3.                         εκδιώχθηκε κακήν κακώς από το νησί
4.                         επωμίζονται στρατιωτικά και διοικητικά καθήκοντα
5.                         την Τυραννίδα

Β4. α.
ἀφικέσθαι: ανικανοποίητος
εἶπον: ρήμα
ἰδεῖν: ιδέα
μεταδιδόναι: παράδοση

Β4. β.
Ο σύγχρονος άνθρωπος οδηγείται συχνά στην υπερκατανάλωση αγαθών.
Πήγε στο νοσοκομείο, γιατί αισθάνθηκε έναν πόνο στο στήθος.
Το σύνολο των  συζητήσεων ως προς τους υπεύθυνους της οικονομικής κρίσης οδηγείται σε έναν φαύλο κύκλο.



Επιμέλεια Θεμάτων:
Άντα Κουτουβάλα
Στέλλα Τσούτσα

Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2018

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 2018


ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ΄ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2018 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ

  
[Παιδεία και εκπαίδευση]

Παιδεία και εκπαίδευση είναι δύο όροι που συχνά πυκνά εναλλάσσονται, σάμπως να πρόκειται για συνώνυμα, με ταυτόσημο νόημα και στόχο∙ θεωρητικό και πρακτικό. Ως ρίζα και κορμός ενός πολύκλαδου δένδρου, η λέξη παιδεία (δυσμετάφραστη ή και αμετάφραστη στις ξένες γλώσσες) εμφανίζει εξελισσόμενο, σημασιολογικό και λειτουργικό εύρος και βάθος. Οι αρχές της ανιχνεύονται στον Αισχύλο και στον Σοφοκλή, δηλώνοντας κατ΄ αρχήν την τροφή και την ανατροφή ενός παιδιού, αλλά και την καλλιέργεια ενός δένδρου. Στον Πλάτωνα η λέξη σαφώς πλέον αναβαθμίζεται και αναδεικνύεται σε μέτρο γνώσης και αρετής, καλύπτοντας τελικώς τόσο την πλατωνική οντολογία όσο και την πλατωνική επιστήμη1 . Η ίδια λέξη θεωρείται στην ελληνική αρχαιότητα ενίοτε2 συνώνυμη της νεαρής ηλικίας, ενώ σκοπίμως συνάπτεται κάποτε τόσο με την παιδία όσο και με την παιδιά∙ σημαίνοντας την παιδαριώδη φλυαρία και ανοησία αφενός, το παίγνιο (ως διασκέδαση ή ως φιλόσοφη μέθοδο) αφετέρου.
Πλησιέστερη ετυμολογικά και λειτουργικά προς την παιδεία αναγνωρίζεται η μεταγενέστερη εκπαίδευσις, παράγωγη του ρήματος εκπαιδεύω, το οποίο, όσο βλέπω στα λεξικά, εμφανίζεται πρώτη φορά στον πλατωνικό Κρίτωνα, με τη σημασία του διδάσκω κάποιον κάτι ή εντυπώνω σε κάποιον κάτι με τη διδασκαλία∙ αυτού του είδους η εκπαίδευση αφορά ενίοτε και την προσαρμοστική άσκηση ενός ζώου.
Ωστόσο, οι όροι παιδεία και εκπαίδευση δεν είναι ούτε ετυμολογικά και σημασιολογικά συνώνυμοι ούτε λειτουργικά ισοδύναμοι. Πράγμα που σημαίνει ότι η ευκαιριακή (μπορεί και σκόπιμη) εναλλαγή τους στη θεωρία και στην πράξη δημιουργεί σύγχυση εις βάρος και των δύο συντελεστών της κρίσιμης αυτής συζυγίας. Ζητούμενο επομένως παραμένει ο νηφαλιότερος έλεγχος, προκειμένου να διαφανούν τόσο τα κοινά όσο και τα διαφορετικά τους σημεία, που επιτρέπουν συγχρόνως τη σύγκριση και τη διάκρισή τους. Που πάει να πει ότι: παιδεία και εκπαίδευση βρίσκονται εξ ορισμού σε συμμαχική και συνάμα σε αντίπαλη σχέση. Κοινός τους παρονομαστής παραμένει η διαβαθμισμένη γνώση ως μάθηση, ασκημένη κυρίως εντός θεσμοθετημένων θυλάκων3 της πολιτείας, χωρίς να αποκλείεται και η ιδιωτική τους κηδεμονία, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις παίρνει τη μορφή ταξικής και οικονομικής υπεροχής.
Από εκεί και πέρα αρχίζουν προφανείς και λανθάνουσες διαφορές, οι οποίες, ανάλογα με τον χώρο και τον χρόνο, αυξομειώνονται, χωρίς όμως να καταργούνται. Οι διαφορές προκύπτουν από τη διαφορετική τους φύση και τον αποκλίνοντα προορισμό τους. Δηλαδή: Η παιδεία είναι περισσότερο μέθοδος∙ η εκπαίδευση κυρίως πράξη. Η παιδεία είναι (πρέπει να είναι, για να μην παραβαίνει τον εαυτό της) λειτουργία λίγο πολύ ελεύθερη. […] Αντίθετα, η εκπαίδευση ελέγχεται εκ προθέσεως εντεταλμένη4 . Η παιδεία είναι (οφείλει να είναι) προαιρετική∙ η εκπαίδευση θεωρείται, και σωστά, υποχρεωτική.
Δ. Ν. Μαρωνίτης, εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής», 1/3/2009 και 8/3/2009 (το κείμενο προσαρμόστηκε για τον σκοπό της αξιολόγησης).

1 Η θεωρία του Πλάτωνα για το ον και την επιστήμη.
2 Ενίοτε: μερικές φορές.
3 Θεσμοθετημένοι θύλακες: εδώ, εννοούνται οι εκπαιδευτικοί θεσμοί.
4 Δηλαδή, η εκπαίδευση διαπιστώνεται ότι έχει καθορισμένη αποστολή.

ΘΕΜΑΤΑ

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (90-110 λέξεις).
Μονάδες 25

Β1. Να επαληθεύσετε ή να διαψεύσετε, με βάση το κείμενο, τις παρακάτω προτάσεις, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή Λάθος:
α. Το περιεχόμενο του όρου «παιδεία» παραμένει αμετάβλητο στο πέρασμα του χρόνου.
β. Η παιδεία στον Αισχύλο και τον Σοφοκλή αφορά αποκλειστικά στον άνθρωπο.
γ. Η λέξη παιδία για τους αρχαίους Έλληνες σήμαινε την παιδαριώδη φλυαρία και ανοησία.
δ. Η «παιδεία» και η «εκπαίδευση» είναι έννοιες εντελώς άσχετες μεταξύ τους.
ε. Η εκπαίδευση λειτουργεί ως θεσμοθετημένη διαδικασία.
Μονάδες 10

Β2. α) Να βρείτε έναν τρόπο ανάπτυξης της τελευταίας παραγράφου του κειμένου «Από εκεί … υποχρεωτική.» (μονάδες 2) και να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με αναφορές στο κείμενο (μονάδες 3).
Μονάδες 5
β) Να γράψετε ποια νοηματική σχέση εκφράζουν οι παρακάτω διαρθρωτικές λέξεις ή φράσεις (με έντονη γραφή στο κείμενο) στην τρίτη παράγραφο: Ωστόσο επομένως προκειμένου Που πάει να πει ότι κυρίως
Μονάδες 5

Β3. α) Να ξαναγράψετε τις ακόλουθες προτάσεις/περιόδους λόγου του κειμένου, αντικαθιστώντας καθεμιά από τις υπογραμμισμένες λέξεις με μία συνώνυμή της, χωρίς να αλλάζει το νόημα:
ü  Οι αρχές της ανιχνεύονται στον Αισχύλο και στον Σοφοκλή.
ü  Η ίδια λέξη [...] σκοπίμως συνάπτεται κάποτε τόσο με την παιδία όσο και με την παιδιά.
ü  [...] το οποίο, όσο βλέπω στα λεξικά, εμφανίζεται πρώτη φορά στον πλατωνικό Κρίτωνα.
ü  [...] δημιουργεί σύγχυση εις βάρος και των δύο συντελεστών της κρίσιμης αυτής συζυγίας.
ü  Από εκεί και πέρα αρχίζουν προφανείς και λανθάνουσες διαφορές [...].
Μονάδες 5

β) Να αντικαταστήσετε καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις (υπογραμμισμένες στο κείμενο) με μία αντώνυμή της:
ü  αναβαθμίζεται (1η παράγραφος)
ü  μεταγενέστερη (2η παράγραφος)
ü  επιτρέπουν (3η παράγραφος)
ü  ιδιωτική (3η παράγραφος)
ü  διαφορές (4η παράγραφος)
Μονάδες 5

Β4. Στην πρώτη παράγραφο του κειμένου «Παιδεία … αφετέρου» κυριαρχεί η παθητική φωνή.
α) Να εντοπίσετε δύο ρήματα παθητικής φωνής σε αυτή την παράγραφο (μονάδες 2).
β) Να εξηγήσετε πώς λειτουργεί η παθητική φωνή στη διαμόρφωση του ύφους του κειμένου στη συγκεκριμένη παράγραφο (μονάδες 3).
Μονάδες 5

Γ1. Με αφορμή διάλογο που έχει ανοίξει στη σχολική κοινότητα σχετικά με τον μορφωτικό ρόλο του σχολείου στον 21Ο αιώνα, γράφετε ένα άρθρο (500- 600 λέξεις) στη μαθητική εφημερίδα στο οποίο: α) υποστηρίζετε την άποψη ότι το σχολείο οφείλει, παράλληλα με την εκπαιδευτική, να ασκεί και παιδευτική λειτουργία, και β) προτείνετε, αιτιολογημένα, τρόπους με τους οποίους εκπαιδευτικοί και μαθητές/μαθήτριες μπορούν να συμβάλλουν στην ενίσχυση του παιδευτικού ρόλου του σχολείου. Προσοχή: στο άρθρο να μην αναγράψετε το ονοματεπώνυμό σας. 
Μονάδες 40


ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α1.
Θεματικό Κέντρο: Επιχειρείται σύγκριση παιδείας και εκπαίδευσης
1η παράγραφος: 
(Συχνά παιδεία και εκπαίδευση συγχέονται ως προς το περιεχόμενο και τον στόχο).
Όμως, από τη μία, η Παιδεία αποτελεί μια δυναμική έννοια που έχει συνδεθεί κατά καιρούς με την ανατροφή, την καλλιέργεια, την αρετή, τη νεότητα, αλλά και την ανοησία.
2η παράγραφος: 
Ενώ η εκπαίδευση συνδέεται με τη διδασκαλία.
3η παράγραφος: 
Κοινό σημείο τους η παροχή γνώσης μέσω δημοσίων και ιδιωτικών θεσμών.
4η παράγραφος: 
Διαφέρουν στο ότι η παιδεία, ως μέθοδος, κινείται σε πιο ελεύθερα όρια, ενώ η εκπαίδευση, ως πρακτική, κινείται σε πιο προκαθορισμένο πλαίσιο στόχων.

Β1.
α) Λάθος
β) Λάθος
γ) Σωστό
δ) Λάθος
ε) Σωστό

Β2.
α) Ένας τρόπος ανάπτυξης που εντοπίζεται στην τελευταία παράγραφο είναι αυτός της σύγκρισης-αντίθεσης. Πιο συγκεκριμένα, συγκρίνονται οι έννοιες «παιδεία» και «εκπαίδευση» και εντοπίζονται οι διαφορές τους στο χωρίο «Η παιδεία είναι περισσότερο…υποχρεωτική». Ειδικότερα, αναφέρεται ότι «Η παιδεία είναι περισσότερο μέθοδος∙ η εκπαίδευση κυρίως πράξη», «Η παιδεία είναι λειτουργία λίγο πολύ ελεύθερη ενώ η εκπαίδευση ελέγχεται εκ προθέσεως εντεταλμένη» , «η παιδεία είναι (οφείλει να είναι) προαιρετική∙ η εκπαίδευση θεωρείται, και σωστά, υποχρεωτική». Επίσης, η μέθοδος ανάπτυξης επιβεβαιώνεται και με τη χρήση της διαρθρωτικής λέξης ‘’αντίθετα’’.

β)
ωστόσο: αντίθεση
επομένως: συμπέρασμα
προκειμένου: σκοπός
που πάει να πει: επεξήγηση
κυρίως: έμφαση

Β3.
ανιχνεύονται: εντοπίζονται, αναζητούνται, ερευνώνται.
συνάπτεται: συνδέεται, σχετίζεται, συναρμόζεται.
εμφανίζεται: παρουσιάζεται, παρατηρείται.
προφανείς: πρόδηλες, ολοφάνερες.
συντελεστών: παραγόντων.

Β4.
αναβαθμίζεται: υποβαθμίζεται.
μεταγενέστερη: προγενέστερη.
επιτρέπουν: αποτρέπουν, απαγορεύουν, εμποδίζουν.
ιδιωτική: δημόσια.
διαφορές: ομοιότητες.

Β5.
α) ανιχνεύονται, αναβαθμίζεται.
β) Με τη χρήση παθητικής φωνής το ύφος γίνεται απρόσωπο, αντικειμενικό, ουδέτερο, τυπικό και επίσημο ενώ δίνεται έμφαση στην πράξη.


Γ1.
Θέμα : Μορφωτικός ρόλος σχολείου / Σύγχρονο σχολείο
1ο ζητούμενο: Ανάγκη παροχής παιδείας από το σχολείο / Προσφορά, αξία, θετικές συνέπειες παιδείας
2ο ζητούμενο: Τρόποι συμβολής εκπαιδευτικών και μαθητών στην ενίσχυση του παιδευτικού ρόλου του σχολείου

Επικοινωνιακό πλαίσιο :
Άρθρο à Τίτλος (π.χ. "Παιδεία και Εκπαίδευση", "Το σχολείο του 21ου αιώνα"…)

Πρόλογος : Συζητήσεις - Αντιπαραθέσεις με επίκεντρο τον ρόλο του σχολείου στην εποχή μας…
Ή
Εξελίξεις-Μεταβολές εποχής -> Ανάγκη προσαρμογής και του σχολείου στο νέο πλαίσιο που διαμορφώνεται…


1ο ζητούμενο

Η παροχή παιδείας από το σχολείο κρίνεται αναγκαία, αφού διασφαλίζει:

·       Σφαιρική πνευματική καλλιέργεια
àΤόνωση κριτικής σκέψης / Διεύρυνση πνευματικών οριζόντων / Αυτογνωσία / …
àΔυνατότητα παρακολούθησης και κατανόησης των εξελίξεων και προσαρμοστικότητα
àΣυνειδητοποίηση κινδύνων / προοπτικών / απαιτήσεων / …
àΠροετοιμασία για αξιοποίηση ευκαιριών / άμυνα σε προβλήματα / σωστές επιλογές / …
àΠρόοδος / Αποφυγή σύγχυσης, φόβου, ανασφάλειας και περιθωριοποίησης

·       Καλλιέργεια κοινωνικής συνείδησης
àΣυνειδητοποίηση της αξίας του συνανθρώπου αλλά και της ομάδας-συνόλου
àΣεβασμός στη διαφορετικότητα και στα δικαιώματα των άλλων / Διάθεση προσφοράς στα κοινά - στην πολιτική ζωή
àΔιασφάλιση αρμονίας - αποφυγή συγκρούσεων - συνεργασία - κοινοί στόχοι - στήριξη δημοκρατίας - πρόοδος …

·       Τόνωση δυναμισμού
àΑγωνιστικότητα / έλλειψη διάθεσης συμβιβασμού / εγκατάλειψη αδράνειας - παθητικότητας
àΔιεκδίκηση δικαιωμάτων / αγώνας ενάντια σε συμφέροντα και προσπάθειες εκμετάλλευσης ευάλωτων ομάδων
àΣτήριξη αξιών / …

Αλλά και:
• Πολιτικοποίηση à Δημοκρατία
• Καλλιέργεια οικουμενικής συνείδησης àΕγκατάλειψη εθνικισμού / συνύπαρξη με το διαφορετικό και ομαλή ενσωμάτωσή του
• Αυτογνωσία - Δεξιότητες àσωστή επιλογή επαγγέλματος / δυνατότητα εντοπισμού ουσιαστικού νοήματος ζωής / αξιοποίηση ελεύθερου χρόνου

Μεταβατική Παράγραφος
Προτεραιότητα η παροχή παιδείας από το σχολείο, αφού αυτή αποτελεί πολύπλευρο στήριγμα του ανθρώπου
àΑνάγκη κινητοποίησης - συμβολής μαθητών και εκπαιδευτικών στην υλοποίηση του συγκεκριμένου στόχου


2ο ζητούμενο:

·       Στήριξη - Προώθηση ερευνητικών εργασιών με πρωτοβουλίες εκπαιδευτικών και μαθητών
àΕγκατάλειψη αποστήθισης
àΏθηση μαθητών σε αναζήτηση - αξιολόγηση - οργάνωση - παρουσίαση γνώσης
àΕπεξεργασία - προβληματισμός - εμβάθυνση
àΤόνωση κριτικής σκέψης / διεύρυνση οριζόντων …

·       Ουσιαστικός διάλογος / Ώθηση μαθητών σε επαφή με τέχνη - γραπτό λόγο - ενημέρωση
àΕπαφή μαθητών με πραγματικότητα - εξελίξεις / πολιτισμό / προβληματισμό …
àΠνευματική καλλιέργεια

·       Αξιοποίηση συλλογικών δράσεων στο πλαίσιο του σχολείου
àΣυμμετοχή νέων σε εθελοντικά / καλλιτεχνικά / αθλητικά προγράμματα
àΚαλλιέργεια κοινωνικής - οικουμενικής - οικολογικής συνείδησης

·       Αξιοποίηση ψηφιακών μέσων και εκπαιδευτικές εκδρομές (βιωματική μάθηση)
àΤόνωση ενδιαφέροντος μαθητών για την εκπαιδευτική διαδικασία
àΟυσιαστική συμμετοχή και αποκόμιση ουσιαστικής γνώσης - καλλιέργειας

·       Παροχή ευκαιριών στους μαθητές για πρωτοβουλίες / ανάληψη ευθυνών / επιλογή μαθημάτων - προγραμμάτων
àΤόνωση αυτογνωσίας - δυναμισμού - καλλιέργειας

·       Αναβάθμιση θεσμού μαθητικών κοινοτήτων
àΟυσιαστική συμμετοχή μαθητών και απόκτηση εμπειρίας σε λήψη αποφάσεων / άσκηση πίεσης / διεκδικήσεις …
àΠολιτικοποίηση

·       Ουσιαστική - σφαιρική προσέγγιση ιστορίας - παράδοσης
àΔιδασκαλία από λάθη του παρελθόντος / άντληση θετικών προτύπων και αξιών ζωής
àΕγκατάλειψη χρησιμοθηρικού - καταναλωτικού πνεύματος ….


Επίλογος :
Ανακεφαλαίωση Κ.Θ. με αναφορά τόσο στην αναγκαιότητα της παιδείας όσο και στον δυναμικό ρόλο εκπαιδευτικής και μαθητικής κοινότητας στην εκπλήρωση του συγκεκριμένου στόχου…
+ Απαισιοδοξία, εξαιτίας του χρησιμοθηρικού πνεύματος, της αποστήθισης, της βαθμοθηρίας και της πρόωρης εξειδίκευσης που κυριαρχούν στο σημερινό σχολείο

Ή
+ Ανάγκη συμβολής και των υπόλοιπων θεσμών στην παροχή παιδείας…
Ή
+Αντίθεση με αναφορά στα αρνητικά αποτελέσματα από την έλλειψη παιδείας

Επιμέλεια Θεμάτων:
Γαλάνη Στέλλα. Μπιτελούλη Αντιγόνη,
Τσούτσα Στέλλα, Ζάχος Σωτήρης